ส้มแขก

ชื่อวิทยาศาสตร์

Garcinia atroviridis Griff.

Garcinia cambogia

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ส้มแขกเป็นไม้ยืนต้นขนาดกลาง ทรงพุ่มคล้ายกรวย ใบโตและผิวใบเป็นมัน มีก้านใบยาว ปลายใบ

แหลม มีสีเขียวแก่ ออกดอกตามปลายยอด ลักษณะดอกเหมือนกับดอกมังคุด ต้นมีทั้งเพศผู้และเพศ

เมีย ผลส้มแขกมีสีเหลืองสด ลักษณะผลกลมค่อนข้างแป้น มีกลีบเลี้ยงสีเขียวที่ขั้วผล จำ นวน 5 กลีบ

ส่วนบนของผลบริเวณขั้วผลมีลักษณะกว้างและเป็นร่องตื้นๆ คล้ายผลฟักทอง เมื่อผลแก่จัดสามารถปริแตกตามเสี้ยวได้ง่าย มีผนังบางติดแน่นกับส่วนเนื้อผล ผลอ่อนจะมีสีเขียวและกลายเป็นสีเหลืองเข้มเมื่อผลแก่ มีรสเปรี้ยว เนื่องจากมีกรดไฮดรอกซีซิตริก (Hydroxycitric acid) มีเมล็ดแบนๆ ประมาณ ผลละ 2-3 เมล็ด

บุกเนื้อทราย

ชื่อวิทยาศาสตร์

Amorphophallus oncophyllus Prain

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

บุกเนื้อทรายเป็นพืชหัวประเภทล้มลุก หัวใต้ดิน (ลำ ต้นจริง) ลักษณะกลมแป้น ลำ ต้นสูงประมาณ 1 เมตรลักษณะอวบนํ้า ผิวเรียบ ลำ ต้นมีสีและลายแตกต่างกัน ใบเกิดบริเวณปลายสุดของต้น แยกเป็น 3ก้าน แต่ละก้านมี 2 ใบย่อย ลักษณะพิเศษที่บุกเนื้อทรายแตกต่างกับบุกชนิดอื่นๆ คือ จะมีหัวบนใบเกิดขึ้นตรงแยกก้านใบที่ปลายสุดของลำ ต้น ตรงจุดแยกระหว่างใบย่อยและตรงจุดแยกเส้นใบขนาดใหญ่ของริ้วใบย่อย

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ชอบดินร่วนที่มีความอุดมสมบูรณ์สูง มีการระบายนํ้าดี pH 5-6.5

• แสงแดดรำ ไร หรือมีการพรางแสง 50 เปอร์เซ็นต์

• ต้องไม่มีลมพัดแรง เพราะต้นบุกหักล้มง่าย

• ปริมาณนํ้าฝนระดับปานกลางควรมีแหล่งนํ้าสำ รองหลังฝนทิ้งช่วง

กราวเครือ

ชื่อวิทยาศาสตร์

Pueraria mirifica Airy Shaw & Suvatabandhu.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

กราวเครือเป็นไม้เถาเลื้อยขนาดใหญ่ เนื้อแข็ง ผลัดใบ มีหัวใต้ดินคล้ายหัวมันแกว ก้านใบหนึ่งใบมีใบย่อย 3 ใบ เรียงสลับกัน เนื้อใบด้านบนเกลี้ยง ด้านล่างมีขนสั้นๆ ประปราย ดอกเป็นช่อยาวประมาณ 30 เซนติเมตร ดอกมีสีส้ม ฝักเล็กแบนบางคล้ายฝักถั่ว มีเมล็ด 3-5 เมล็ด/ฝัก

พันธุ์

กวาวเครือที่ใช้กันมากมี 2 พันธุ์ คือ กวาวเครือขาวและกวาวเครือแดง

• กวาวเครือขาว มักพบมีหัวลักษณะกลม มียางสีขาว มีสารออกฤทธิ์คล้ายฮอร์โมนเพศหญิง

ต้นเป็นเครืออาศัยพันต้นไม้อื่นหรือเลื้อยตามดิน

• กวาวเครือแดง มักพบหัวมีรูปร่างยาว มีสรรพคุณเสริมสุขภาพของบุรุษ ต้นขึ้นจากดินโดย

ไม่ต้องอาศัยพันต้นไม้อื่น

ไพล

ชื่อวิทยาศาสตร์

Zingiber cassumunar Roxb.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ไพลเป็นไม้ล้มลุก มีลำ ต้นใต้ดินเรียกว่า เหง้า มีสีเหลือง และมีกลิ่นหอมเฉพาะ ลำ ต้นเทียมแทงจากใต้ดินขึ้นมา ใบออกตรงข้ามกัน มีปลายแหลมโคนใบแผ่เป็นกาบใบหุ้มลำ ต้น ดอกเป็นช่อสีขาวมีกาบสีเขียวปนแดงรูปโค้งรองรับ

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ควรเป็นดินเหนียวปนทรายที่มีอินทรีย์วัตถุสูง มีการระบายนํ้าดี หลีกเลี่ยงดินลูกรังและพื้นที่นํ้าขัง

• ปลูกได้ทั้งที่แจ้งและที่ร่มรำ ไร

มะแว้งเครือ

ชื่อวิทยาศาสตร์

Solanum trlobatum Linn.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

• มะแว้งเครือเป็นไม้เลื้อยหรือไม้พุ่ม กิ่งเลื้อยยาว 2-5 เมตร มักมีหนามโค้งแหลมและสั้น ใบอาจเรียบ

หรือมีหนามเล็กๆ ดอกสีม่วง ผลมีลักษณะกลมขนาดประมาณ 8 มิลลิเมตร

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ปลูกได้ดีในสภาพแวดล้อมทั่วๆ ไป ถ้ามีนํ้าพอเพียงสามารถให้ผลผลิตได้ตลอดปี

• ชอบดินร่วนระบายนํ้าดี มีอินทรีย์วัตถุพอสมควร

การเตรียมแปลงปลูก

• ไถพรวนดิน กำ จัดเศษวัชพืชและใส่ปุ๋ยคอก ไถพรวนดินอีกครั้งคลุกเคล้าให้เข้ากัน จากนั้น

ปรับพื้นที่ให้เรียบ

พริกไทยสมุนไพรพื้นบ้าน

ชื่อวิทยาศาสตร์

Piper nigrum Linn.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

พริกไทยเป็นพืชที่อยู่ตระกูลเดียวกับดีปลี ชะพลู พลู เป็นไม้เลื้อยยืนต้น ลำ ต้นมีความสูง

ประมาณ 5 เมตร เถาของพริกไทยจะมีราก เรียกว่า ตีนตุ๊แก เกาะพันกับไม้ค้างหรือพืชชนิดอื่น เถาจะ

มีข้อพองมองเห็นได้ชัด ใบจะออกสลับกัน ลักษณะเป็นใบรีใหญ่ ดอกจะออกเป็นช่อจากข้อ ผลมี

ลักษณะกลมออกเป็นพวง

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ชอบอากาศอบอุ่นและมีความชื้นสูง

• เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนที่มีอินทรีย์วัตถุมาก มีการระบายนํ้าดี

• ดินสภาพค่อนข้างเป็นกรด ค่า pH ประมาณ 6-6.5

สมุนไพรเถาวัลย์เปรียง

ชื่อวิทยาศาสตร์

Derris scandens Benth.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

• เถาวัลย์เปรียงเป็นไม้เถาขนาดใหญ่ เถามักจะบิดเนื้อไม้สีมีวงเข้ม ซึ่งมี 2 ชนิด คือชนิดแดง(เนื้อสีแดงวง

สีแดงเข้ม) และชนิดขาว (เนื้อออกสีนํ้าตาลอ่อนๆ วงสีนํ้าตาลไหม้)

• ใบเป็นใบประกอบ ใบย่อยรูปไข่กลับ ผิวเรียบมันเขียว ขอบเรียบ

• ดอกเล็กเป็นช่อพวงระย้า สีขาว

• ฝักยาวออกเป็นพวง

บอระเพชร

ชื่อวิทยาศาสตร์

Tinospora tuberculata Beumee., Tinospora crispa (L.) Miers ex Hook. F.& Thoms

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

• เป็นไม้เถา เถากลม ผิวมีเม็ดตุ่มถี่ๆ ตลอดเถา

• ใบเดี่ยว รูปหัวใจปลายแหลมเรียบ

• ดอกเป็นช่อสีเหลือง

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ขึ้นได้ในดินทั่วไป แต่ชอบดินร่วนซุย

• ไม่ชอบแดดจัด ควรปลูกในฤดูฝน

สมุนไพรเพชรสังฆาต

 

ชื่อวิทยาศาสตร์

Cissus quadrangularis Linn.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

เพชรสังฆาตเป็นไม้เถาเลื้อย เถารูปสี่เหลี่ยมเป็นปล้องๆสีเขียวอ่อนค่อนข้างอวบนํ้า ตรงข้อเล็กรัดตัวลง มีมือยึดออกจากข้อ

• ใบเดี่ยว ทรงสามเหลี่ยมปลายมน ออกที่ข้อๆ ละ 1 ใบ ใบค่อนข้างหนา อวบนํ้า ผิวใบ

เรียบ

• ดอกกลมเล็กสีแดงเขียว เป็นช่อเล็ก ออกตามข้อ

สภาพแวดล้อมที่เหมาะสม

• ขึ้นได้ทั่วไปในดินแทบทุกชนิด

• ชอบดินร่วนและที่ร่มรำ ไร ชอบชื้นแต่ไม่แฉะ